Biblioteka Publiczna im. Jarosława Iwaszkiewicza w Sępólnie Krajeńskim jest gminną instytucją kultury, prowadzącą działalność w zakresie upowszechniania kultury oraz świadcząca ogólnodostępne i bezpłatne usługi, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o bibliotekach. Podstawą jej działania jest Statut, nadany uchwałą Rady Miejskiej w Sępólnie Krajeńskim.
Sępoleńska biblioteka pełni także funkcję biblioteki powiatowej powiatu sępoleńskiego, na mocy Porozumienia zawartego 31 października 2007 roku pomiędzy Gminą Sępólno Krajeńskie a Starostwem Powiatowym w Sępólnie Krajeńskim. Porozumienie to powierza Bibliotece realizację zadań właściwych bibliotece powiatowej.
Biblioteka, wypełniając działalność statutową oraz podejmując działania niestandardowe, służy niezmiennie od 1946 roku mieszkańcom miasta i gminy Sępólno Krajeńskie, upowszechniając i promując czytelnictwo, prowadząc działalność informacyjną oraz kulturalno-edukacyjną.
Placówka systematycznie poszerza swoją ofertę, tworząc przestrzeń otwartą i przyjazną dla osób w każdym wieku. Łączy tradycję z innowacją, dając mieszkańcom Sępólna i okolic realny wpływ na kształtowanie lokalnego życia kulturalnego.
W zakresie wypełniania swoich zadań Biblioteka w coraz większym stopniu podejmuje współpracę
z mieszkańcami, lokalnymi organizacjami, stowarzyszeniami i instytucjami.
Zasady funkcjonowania bibliotek w Polsce określa Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. 1997 Nr 85, poz. 539 z późniejszymi zmianami).
Bibliotekę tworzą:
Oddział dla dzieci
Wypożyczalnia
Czytelnia dla dorosłych
Cyfrowe Archiwum Tradycji Lokalnej (CATL)
Filia Miejska
Księgarnia
Biblioteka oferuje:
- na bieżąco aktualizowane, bogate zbiory z zakresu literatury pięknej, literatury dla dzieci i młodzieży oraz literatury popularnonaukowej z różnych dziedzin wiedzy,
- albumy malarstwa,
- wydawnictwa multimedialne,
- filmy dla dzieci i dorosłych,
- książkę mówioną,
- gry planszowe,
- bezpłatny dostęp do sieci Internet,
- bogatą ofertę zajęć dla dzieci,
- ciekawą ofertę kulturalną dla dorosłych,
- „Książkę Na Telefon” (KNT)- dedykowaną dla osób starszych i z niepełnosprawnościami.
- wynajem sali.
Historia Biblioteki
Historia sępoleńskiego bibliotekarstwa to opowieść o wielkiej determinacji, odbudowie z wojennych zgliszczy i nieustannym rozwoju, który trwa nieprzerwanie od 1945 roku.
Trudne początki i powojenna odbudowa – początki biblioteki nierozerwalnie wiążą się z okresem powojennym. Straty kulturalne na ziemiach powiatu sępoleńskiego po okupacji były ogromne – szacuje się, że zniszczeniu uległo aż 97,5% zasobów bibliotecznych. Mimo tak dramatycznych warunków, dzięki staraniom lokalnej społeczności i zaangażowaniu pierwszego organizatora, Oktawiana Garwackiego, już w 1946 roku otwarto pierwszą powojenną bibliotekę. Jej początkowy księgozbiór liczył zaledwie 1047 woluminów, a w pierwszym roku działalności zarejestrowano 104 czytelników.
24 lutego 1948 roku placówka została oficjalnie zarejestrowana jako Powiatowa Biblioteka Publiczna. W kolejnych latach sieć placówek szybko się rozrastała, obejmując filie terenowe (np. Zalesie, Lutowo, Wałdowo).
Ewolucja struktur i dynamiczny rozwój – lata 50., 60. i 70. to czas licznych zmian administracyjnych. W 1955 roku połączono Bibliotekę Powiatową i Miejską w jeden organizm. Po reformie administracyjnej w 1975 roku i likwidacji powiatów, placówka przyjęła nazwę Rejonowej Biblioteki Publicznej, sprawując nadzór merytoryczny nad bibliotekami w gminach Sępólno Krajeńskie, Więcbork, Kamień i Sośno. Przez lata biblioteka zmagała się z trudnymi warunkami lokalowymi. Początkowo mieściła się przy ul. Hallera, a później w Powiatowym Domu Kultury. Przełom nastąpił 3 maja 1984 roku, kiedy to uroczyście otwarto nową siedzibę w wyremontowanym budynku przy ul. Wojska Polskiego 22. W tym samym dniu bibliotece nadano imię Jarosława Iwaszkiewicza. Nowoczesna przestrzeń o powierzchni 478 m² pozwoliła na znaczne usprawnienie pracy i rozszerzenie oferty dla czytelników.
Bogactwo zbiorów i aktywność kulturalna – na przestrzeni dekad księgozbiór biblioteki rósł imponująco – z tysiąca woluminów w 1946 roku do ponad 83 tysięcy w połowie lat 90. Biblioteka stała się nie tylko wypożyczalnią, ale tętniącym życiem centrum kultury.
Ciekawym epizodem w historii było otwarcie w 1995 roku Księgarni „Przy bibliotece”, która wspierała finansowo cele statutowe placówki.
W 2011 roku powstało Cyfrowe Archiwum Tradycji Lokalnej w ramach projektu realizowanego przez Fundację Ośrodka KARTA w ramach Programu Rozwoju Bibliotek.
Skrót:
W 1946 roku powstała Powiatowa Centrala Biblioteczna,
w 1948 została przekształcona w Powiatową Bibliotekę Publiczną,
W 1949 roku powstała Biblioteka Miejska w Sępólnie Krajeńskim.
na przełomie 1955/1956 roku po połączeniu obu instytucji powstała Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Sępólnie Krajeńskim.
W 1975 roku zmieniła ona nazwę na Rejonowa Biblioteka Publiczna, a
w 1984 roku nadano Bibliotece Publicznej Imię Jarosława Iwaszkiewicza
w 1994 roku uchwałą Rady Miasta powstała Biblioteka Publiczna im. Jarosława Iwaszkiewicza w Sępólnie Krajeńskim.
Od 2007 roku Sępoleńska biblioteka pełni także funkcję biblioteki powiatowej powiatu sępoleńskiego.
Dyrektorzy biblioteki
Sukces sępoleńskiej Biblioteki to przede wszystkim zasługa ludzi. Nie zapominamy o osobach, które tworzyły Bibliotekę Publiczną w Sępólnie Krajeńskim. To dzięki ich determinacji i odważnym decyzjom możemy dzisiaj wypełniać swoją misję i – będąc dumnymi z naszej historii, otwierać się na nowe wyzwania.
- Oktawian Garwacki (1946–1950)
- Paweł Dorsz (1950–1953)
- Jan Skowroński (1953–1955)
- Kazimierz Gulka (1955–1959)
- Czesław Madaliński (1959)
- Adolf Starszak (1961–1966)
- Jerzy Schulz (1966–1970)
- Genowefa Liss (1970–1990)
- Grażyna Kędzierska (1991– 2025)
- Jolanta Maziarz (2025– )
Biblioteka dzisiaj
Obecnie Biblioteka Publiczna im. J. Iwaszkiewicza stanowi kluczowy element tożsamości kulturalnej gminy. Każdego roku obsługuje tysiące czytelników, organizuje wiele wydarzeń, prowadzi ożywioną działalność wydawniczą i popularyzatorską. Mimo upływu lat i zmieniających się technologii, misja biblioteki pozostaje niezmienna: upowszechnianie czytelnictwa, dbałość o lokalne dziedzictwo i tworzenie przyjaznej przestrzeni dla każdego mieszkańca Sępólna Krajeńskiego. Kadra bibliotekarska od lat cechuje się stabilizacją i wysokimi kwalifikacjami, co przekłada się na jakość obsługi mieszkańców.
Opracowano na podstawie jubileuszowej publikacji napisanej na 50-lecie biblioteki przez Grażynę Kędzierską.
